Raport: Jak zmienił się handel i transport paczek między Polską a Wielką Brytanią

23 czerwca 2016 r. Brytyjczycy zagłosowali w referendum za wyjściem z UE. Minęło już dziesięć lat od decyzji o opuszczeniu wspólnoty europejskiej i ponad pięć lat od rzeczywistego wejścia nowych przepisów. Jak zmieniła się wartość wymiany handlowej, struktura eksportu oraz kto okazał się największym beneficjentem, a kto przegranym?

Z okazji 10. rocznicy referendum brexitowego Przesyłarka.pl przygotowała raport „Jak zmienił się handel i transport paczek między Polską a Wielką Brytanią. 10 lat od referendum brexitowego”.

Przesyłarka.pl to platforma internetowa zajmująca się organizacją przesyłek kurierskich między Polską a Wielką Brytanią. Firma obsługuje klientów indywidualnych i biznesowych, dlatego w raporcie zestawiła dane dotyczące dużego handlu z praktycznym doświadczeniem rynku paczek wysyłanych przez osoby prywatne, małe firmy i sprzedawców internetowych.

Raport pokazuje dwa różne obrazy Brexitu. W danych makroekonomicznych Polska wypada bardzo dobrze. Eksport do Wielkiej Brytanii wzrósł, a saldo wymiany handlowej pozostaje dodatnie. Jednocześnie w codziennych przesyłkach widać mocny spadek wolumenu, wyższe ceny i większą liczbę formalności.

– Dla firm takich jak Przesyłarka.pl Brexit nie był abstrakcyjną zmianą regulacyjną. Był momentem, w którym paczka do Wielkiej Brytanii przestała być standardową przesyłką wewnątrzunijną, a stała się przesyłką wymagającą danych celnych, dokumentów, poprawnego opisu towaru i często dodatkowego wsparcia w obsłudze klienta – mówi Katarzyna Maziak, dyrektor zarządzająca Przesyłarka.pl.

Handel przetrwał Brexit

Jednym z głównych wniosków raportu jest to, że handel między Polską a Zjednoczonym Królestwem nie tylko przetrwał Brexit, ale w ujęciu nominalnym rośnie. Według danych przytoczonych w raporcie eksport z Polski do UK wzrósł w latach 2016-2025 o 54 proc.

W 2016 roku eksport z Polski do Wielkiej Brytanii wynosił 13,6 mld USD. W 2025 roku było to już 21 mld USD. Import z UK do Polski wzrósł w tym samym czasie z 5,2 mld USD do 8,6 mld USD.

Źródło danych w raporcie: trade.gov.pl za GUS. Wartości w mld USD. Saldo obliczone jako eksport minus import.

Największą barierą nie są cła

Autorzy raportu zwracają uwagę, że po Brexicie największym problemem dla firm nie są same cła. Większym obciążeniem stały się koszty pozataryfowe: dokumenty, VAT, numer EORI, reguły pochodzenia, odprawy celne i kontrole.

Przed Brexitem wysłanie paczki z Polski do Wielkiej Brytanii było traktowane jak przesyłka wewnątrz Unii Europejskiej. Po 1 stycznia 2021 roku Wielka Brytania stała się dla państw UE „państwem trzecim”. To oznaczało powrót odpraw celnych, deklaracji, kontroli i obowiązku dokładnego opisywania zawartości przesyłek.

W praktyce wysyłka paczki z Polski do UK albo z Wielkiej Brytanii do Polski przestała być prostą usługą kurierską. Stała się procesem logistyczno-celnym.

Duże firmy poradziły sobie lepiej niż mali nadawcy

Z raportu wynika, że po Brexicie rynek zaczął premiować większe i lepiej przygotowane firmy. Duże przedsiębiorstwa mogły łatwiej dostosować się do nowych obowiązków, korzystać z obsługi celnej, wdrożyć procedury i rozłożyć dodatkowe koszty na większą skalę działalności.

Znacznie trudniejsza sytuacja dotyczyła małych i średnich firm, drobnego e-commerce oraz osób prywatnych. Dla nich każda dodatkowa formalność oznaczała koszt, ryzyko błędu i dłuższy czas obsługi. Szczególnie odczuwalne stały się zasady dotyczące VAT przy przesyłkach B2C do 135 GBP, odprawy celne oraz ryzyko zwrotu paczki, gdy odbiorca nie chciał zapłacić dodatkowych opłat.

Według raportu część drobnego handlu po prostu przestała się opłacać. Dotyczyło to zwłaszcza sprzedawców działających na niskiej marży i wysyłających pojedyncze towary do klientów w Wielkiej Brytanii.

Rynek paczek skurczył się o ponad 80 proc.

Największą zmianę widać w danych dotyczących paczek. Według wewnętrznych danych Przesyłarka.pl, po wejściu w życie nowych zasad handlu liczba przesyłek między Polską a Wielką Brytanią obsługiwanych przez firmę spadła w 2021 roku do 12,7 proc. poziomu z 2019 roku.

W kolejnych latach rynek częściowo się odbudował, ale nie wrócił do dawnej skali. W 2025 roku wolumen paczek nadal pozostawał o ponad 80 proc. niższy niż przed Brexitem.

Źródło danych w raporcie: baza danych Przesyłarka.pl, próba 265 000 przesyłek obsługiwanych w latach 2019-2025. Rok 2019 = 100.

Paczki są droższe niż przed Brexitem

Raport pokazuje także wzrost cen przesyłek. Najtańsza paczka do 5 kg z Polski do UK kosztowała w 2019 roku 15,19 GBP. W 2021 roku było to 19,99 GBP, a w 2025 roku 22,49 GBP.

W przypadku paczki do 30 kg z Polski do UK cena wzrosła z 19,49 GBP w 2019 roku do 37,89 GBP w 2025 roku.

Źródło danych w raporcie: Przesyłarka.pl. Metodologia: najtańsza dostępna oferta wysyłki paczki w danym roku dla porównywalnych parametrów przesyłki.

Podobny trend widać przy przesyłkach z UK do Polski. Paczka do 5 kg kosztowała w 2019 roku 17,99 GBP, w 2021 roku 22,49 GBP, a w 2025 roku 24,49 GBP. Paczka do 30 kg podrożała z 19,99 GBP do 37,89 GBP.

Źródło danych w raporcie: Przesyłarka.pl. Metodologia: najtańsza dostępna oferta wysyłki paczki w danym roku dla porównywalnych parametrów przesyłki.

Co najczęściej trafia do paczek

Przesyłarka.pl przeanalizowała także strukturę towarów wysyłanych między Polską a Wielką Brytanią. Po Brexicie w paczkach jeszcze wyraźniej dominują towary konsumenckie i rodzinne: odzież, obuwie, tekstylia, żywność, kosmetyki oraz artykuły dziecięce.

Na kierunku Polska - UK udział odzieży, obuwia i tekstyliów wzrósł z 55 proc. przed Brexitem do 63 proc. po Brexicie. Na kierunku UK - Polska wzrósł z 48 proc. do 58 proc.

Źródło danych w raporcie: Przesyłarka.pl. Kierunek Polska - Wielka Brytania. Analiza struktury towarowej została przeprowadzona na próbie 265 000 przesyłek obsługiwanych w latach 2019-2025.

Brexit zmienił codzienną wysyłkę paczek

Wniosek z raportu jest prosty: Brexit nie zatrzymał dużego handlu między Polską a Wielką Brytanią, ale mocno zmienił codzienność osób wysyłających paczki oraz mniejszych sprzedawców.

Duże firmy dostosowały się do nowych zasad. Dla nich odprawy, dokumenty, certyfikaty i kontrole stały się częścią kosztów prowadzenia biznesu. W przypadku osób prywatnych i drobnego handlu skutki są bardziej widoczne. Paczka wymaga dziś dokładnego opisu, podania wartości, określenia powodu eksportu i przejścia przez procedury celne.

Po 10 latach od referendum brexitowego Polska pozostaje ważnym eksporterem na rynek brytyjski. Jednak dostęp do tego rynku wymaga dziś czegoś więcej niż dobrej ceny transportu. Wymaga poprawnych danych, procedur, cierpliwości i obsługi celnej, która stała się częścią samej usługi kurierskiej.

Raport Przesyłarka.pl powstał na podstawie kilku grup danych. Część handlowa została opracowana na podstawie danych trade.gov.pl za GUS, danych WITS / World Bank na bazie UN Comtrade oraz brytyjskich danych DBT / ONS. Część dotycząca odpraw celnych i organizacji procesów celnych odwołuje się także do raportu PwC „Cło pod kontrolą”.

Dane o wolumenie przesyłek, strukturze paczek oraz cenach usług kurierskich pochodzą z bazy Przesyłarka.pl. Analiza została przygotowana na próbie 265 000 przesyłek obsługiwanych w latach 2019-2025.