„Popiół i diament” Andrzeja Wajdy na specjalnym pokazie w Aberdeen

W Aberdeen odbędzie się specjalny pokaz „Popiołu i diamentu” Andrzeja Wajdy, zorganizowany z okazji setnej rocznicy urodzin reżysera. Projekcja jednego z najważniejszych filmów w historii polskiego i europejskiego kina będzie towarzyszyć wystawie „Frontem ku Mapie: Śladem przestrzennej historii Polskich Sił Zbrojnych w Szkocji”.

„Popiół i diament” z 1958 roku rozgrywa się w ostatnim dniu II wojny światowej. Maciek, młody żołnierz polskiego podziemia, otrzymuje rozkaz zabicia komunistycznego działacza. Koniec wojny z Niemcami nie oznacza jednak końca konfliktu – rozpoczyna się nowa walka, tym razem polityczna, moralna i osobista.

Rola Zbigniewa Cybulskiego uczyniła film ikoną światowego kina, a Andrzej Wajda stworzył przejmujący obraz Polski stojącej pomiędzy tragicznym doświadczeniem wojny a niepewną przyszłością.

Tematyka filmu bezpośrednio łączy się z wystawą „Frontem ku Mapie”. Dla wielu polskich żołnierzy rok 1945 nie oznaczał prostego powrotu do normalnego życia. Polacy walczący u boku zachodnich aliantów, w tym żołnierze przebywający podczas wojny w Szkocji, stanęli przed dramatycznym wyborem: wracać do kraju znajdującego się pod władzą komunistyczną czy pozostać na emigracji.

Dla żołnierzy podziemia pozostających w Polsce pojawiało się natomiast inne pytanie: czy koniec okupacji niemieckiej oznacza również koniec ich walki?

Wystawa o polskiej obecności w Szkocji

„Frontem ku Mapie: Śladem przestrzennej historii Polskich Sił Zbrojnych w Szkocji” opowiada historię polskich żołnierzy poprzez miejsca, mapy i ślady pozostawione w szkockim krajobrazie.

Jednym z centralnych punktów ekspozycji jest Wielka Polska Mapa Szkocji w Eddleston – wyjątkowy pomnik polskiej obecności w tym kraju i trwały symbol polsko-szkockich więzi.

Wystawa została przygotowana przez Sól Association z Glasgow we współpracy z MAPA SCIO. Prezentowana będzie w języku polskim i angielskim.

Pokaz „Popiołu i diamentu”

• Data: 11 września 2026
• Godzina: 18:30
• Miejsce: University of Aberdeen, MacRobert Building, sala MR051
• Adres: 581 King Street, Aberdeen, AB24 5UA

Film: „Popiół i diament”, reż. Andrzej Wajda, Polska 1958 Czas trwania: 1 godz. 50 min.

Film zostanie pokazany w języku polskim z angielskimi napisami. Projekcję poprzedzi około dziesięciominutowe, nagrane wcześniej wprowadzenie autorstwa reżysera i filmoznawcy Kuby Mikurdy.

Pokaz organizuje Polish Film Club Borscht. Wydarzenie jest wspierane przez Film Hub Scotland, będący częścią BFI Film Audience Network, oraz finansowane przez Screen Scotland i ze środków National Lottery przekazywanych przez BFI.

„Frontem ku Mapie” w Aberdeen Central Library

• Miejsce: Aberdeen Central Library, Viaduct, Rosemount, Aberdeen AB25 1GW
• Termin: 12 września – 11 października 2026

Oficjalne otwarcie i otwarta wycieczka kuratorska:

12 września 2026, godz. 11:30

Wstęp na wystawę jest bezpłatny.

Godziny otwarcia biblioteki:

poniedziałek i środa: 9:00–20:00 wtorek, czwartek, piątek i sobota: 9:00–17:00

Wystawa powstała przy wsparciu Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu, Sweet Beauty Edinburgh Ltd i Moment Stays Ltd. W produkcji uczestniczyli również Wood Craft Corner Joinery i DAS Design Architects, a dodatkowego wsparcia udzielili Polish Association Aberdeen, Polish Film Club Borscht oraz BC Printing. Instytucją goszczącą jest Aberdeen Central Library.