Do góry

Gen. Maczek: wybitny dowódca po wojnie osiadł w Szkocji

Właśnie minęła 132. rocznica urodzin gen. Stanisława Maczka, który zapisał się w historii nie tylko Polski, ale też kilku innych krajów Europy, w tym Szkocji, w której osiadł po II wojnie światowej i gdzie zmarł w 1994 roku.

Generał Stanisław Maczek urodził się 31 marca 1892 roku na terenach obecnej Ukrainy. Był postacią wybitną już od czasów I wojny światowej, kiedy to służył w armii austriackiej na froncie włoskim. Po zakończeniu wojny, jego kariera wojskowa nabrała tempa w odrodzonej Polsce, gdzie dosłużył się rangi dowódcy 10. Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej, będącej prekursorem polskich sił pancernych.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku dowodzona przez niego brygada stawiała opór nacierającym oddziałom niemieckiego XXIII Korpusu Pancernego, a po agresji ZSRR na Polskę, Maczek wraz z resztkami swoich sił przedostał się przez Węgry do Francji. Tam, w Coetquidan zyskał dowództwo nad nowo formowaną jednostką polską, przy czym musiał mierzyć się z przestarzałym wyposażeniem i arogancją francuskich sojuszników. Za kampanię we Francji został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari.

Kiedy Francja upadła, generał Maczek ewakuował swoich żołnierzy do Marsylii, a stamtąd, dzięki przebraniu, przedostał się do Wielkiej Brytanii. Tam został dowódcą 1. Dywizji Pancernej. Dywizja stacjonowała w Szkocji, gdzie oddano do jej dyspozycji ośrodek szkolenia czołgistów w Blairgowrie niedaleko Perth. Jej pierwszym zadaniem była obrona odcinka szkockiego wybrzeża od Edynburga do Aberdeen.

Dywizja odegrała kluczową rolę podczas inwazji na Normandię, a później przyczyniła się do wyzwolenia wielu miast w Belgii i Holandii oraz zdobycia Wilhelmshaven – gniazda Kriegsmarine.

26 marca 1945 pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu został odznaczony Komandorią Krzyża Legii Honorowej.

Generał cieszył się niezmiernym szacunkiem i miłością swoich żołnierzy, którzy nazywali go „Bacą”, podkreślając jego oszczędne, lecz skuteczne dowodzenie.

Musiał zostać w Szkocji

Po wojnie generał nie powrócił do Polski, która znalazła się pod komunistyczną władzą. Osiadł w Szkocji, gdzie, bez brytyjskiej emerytury wojskowej i pozbawiony polskiego obywatelstwa przez komunistyczne władze, zmuszony był podjąć pracę barmana, aby utrzymać rodzinę. Nigdy nie narzekał na swój los, zachowując przyjazne usposobienie i poczucie humoru.

Generał Maczek został pośmiertnie uhonorowany Orderem Orła Białego w 100. rocznicę swoich urodzin. Zgodnie z jego ostatnią wolą, spoczął w Bredzie, obok swoich żołnierzy. Holandia wyprawiła mu wspaniały pogrzeb, a Polska przysłała orkiestrę reprezentacyjną Wojska Polskiego w ostatniej chwili.

Jego dziedzictwo zostało uhonorowane w Wielkiej Brytanii. Dzięki staraniom fundacji General Stanisław Maczek Memorial Trust 3 listopada 2018 roku w Edynburgu odsłonięto pomnik generała. Stanął przed siedzibą władz Edynburga (City Chambers) przy Royal Mile.

Dzieło rzeźbiarza Bronisława Krzysztofa przedstawia generała w mundurze, siedzącego na ławce, symbolizując jego trwałą obecność w sercach tych, którzy pamiętają o jego zasługach dla wolności.

W stolicy Szkocji można jeszcze znaleźć dwa miejsca związane z generałem: to General Maczek Walk, alejka generała Stanisława Maczka, która rozpoczyna się tuż za pawilonem Croquet Club przy ulicy Leven Terrace i prowadzi po przekątnej przez park do Leamington Walk. To była stała trasa marszu generała, który chodził przez ten park ze swojego domu do pracy w pubie. Na domu przy 16 Arden Street wisi tablica upamiętniająca, że właśnie tam w latach 1948-1994 mieszkał gen. Stanisław Maczek.

Komentarze 12

eptereptep
1 134
eptereptep 1 134
#102.04.2024, 14:16

Z filmu powyżej:

"We współczesnym Edynburgu można znaleźć dwa miejsca upamiętniajace polskiego bohatera".

Nieprawda.

Albert
Admin
1 050 269
Albert 1 050 269
#202.04.2024, 15:53

eptereptep #1 czekamy na rozwinięcie komentarza, nie trzymaj nas w niewiedzy ;)

Zbychu_zPlebani
7 835
#302.04.2024, 20:39

#2

Google nie gryzie. :)

Korzystając okazji że pojawia się na głównej Admin.

Czy można zrobić żeby bez problemu osadzać twitty z x.com?

Kiedyś był twitter.com teraz x.com i żeby prawidłowo osadzić twitta na emito trzeba zmienić w oryginalny adresie x na twitter.

x.com => twitter.com

I taka jeszcze prośba jeśli się da? Osadzanie filmów z streamable.com jak z youtube.

Sokole
10 591
Sokole 10 591
#402.04.2024, 22:33

ale masz Zbychu wymagania

eptereptep
1 134
eptereptep 1 134
#503.04.2024, 02:11

#2:

Możliwe że nie trzymałbym w niepewności, gdyby działała funkcja resetu zapomnianego hasła, żebym mógł zalogować się na telefonie, kiedy opuszczam na chwilę piwnicę. :p No ale lipa - nie działa. :/

Poza tym pisałem o tym poprzednim razem, gdy wrzucaliście ten film. ;p

Rozumiem, że w polskiej wikipedii są wymienione tylko te dwa miejsca, ;p ale przecież jest jeszcze tablica pamiątkowa na ścianie kamienicy przy 16 Arden Street, w której przez 46 lat mieszkał generał Maczek, od roku1948 aż do śmierci w 1994. O ile dobrze pamiętam, umieszczona jest bodajże na lewo od wejścia do klatki schodowej, przy drzwiach znajdującego się na parterze mieszkania z osobnym wejściem i ogródkiem wielkości niedużego dywanu. Pojawiła się na wiele lat przed ławeczką i alejką na The Meadows, bo w 1997 roku. Na pewno robiłem jej zdjęcia 10 lat później.

Zaraz poszukam filmu, który powstał na pewno przed ławeczką, w którym mozna usłyszeć głos generała oraz wysłuchać wspomnień syna; wspominają go też żołnierze, a na samym początku filmu poruszyło mnie wspomnienie zwykłego gazeciarza, który dopiero po wielu latach dowiedział się, kim był jegomość, którego czasem widywał w ogródku.

eptereptep
1 134
eptereptep 1 134
#603.04.2024, 02:13

Syn generała zmarł w ubiegłym roku. :(

eptereptep
1 134
eptereptep 1 134
#703.04.2024, 02:45

Ok, mam:

http://www.derekcrowe.com/post.aspx?id=162

W tekście wklejony jest film z Vimeo.

Wypowiedź George'a Grubba:

https://en.wikipedia.org/wiki/George_Grubb

- ówczesnego gazeciarza, dosłownie na samym początku filmu, klepnęła mnie mocno. Kamienica też się pojawia na chwilę. No i syn.

Tablica dla leniwych lub niezainteresowanych filmem:

https://www.pmp.org.pl/edynburg-dom-generala-maczeka/

Syn Maczka zmarł w Sheffield. Mieszkał tam? Kurde, to po sąsiedzku. Gdybym wiedział, że mieszkamy rzut kamieniem od siebie, ech... :(

Zbychu_zPlebani
7 835
#803.04.2024, 06:21

#5

Trzeba było zgłosić poprawkę do polskiej wiki. Parę razy to robiłem. Najczęściej mylōno Szkota z Anglikiem albo miejsca w UK.

Albert
Admin
1 050 269
Albert 1 050 269
#1003.04.2024, 14:26

#3 Zbychu_zPlebani - dzięki za sugestie, sprawdzę to.

Btw do dyskusji w sprawach technicznych i organizacyjnych zapraszam do Kuchni Emito.net: https://www.emito.net/spolecznosc/grupy/1272/kuchnia_656953/opis.

Albert
Admin
1 050 269
Albert 1 050 269
#1103.04.2024, 17:52

#5 eptereptep - w ciągu miesiąca naprawimy narzędzie resetu hasła. Możesz napisać do mnie na [email protected] to pomogę w tym teraz.

eptereptep
1 134
eptereptep 1 134
#1204.04.2024, 14:18

Dziękuję, ale tak sobie pomyślałem, że przypomnę się za miesiąc. ;) ;p