Szara strefa - jak wygląda w Polsce, a jak w Wielkiej Brytanii?

Specjaliści od spraw ekonomii szacują, że problem szarej strefy w Polsce sięga około 25% PKB w 2012 roku. Z kolei w Wielkiej Brytanii dane to oscylują wokół 10%. Różnica zatem jest spora.

Szara strefa w 2012 roku w Polsce sięgała 24,4% procent wartości PKB. Fot. Images_of_Money (CC BY 2.0)

Jak pokazują analizy, udział szarej strefy w gospodarkach nie tylko Polski i Wielkiej Brytanii, ale również krajów całej Unii Europejskiej stopniowo się zmniejsza. Przeprowadzone przez ekonomistę z Uniwersytetu Jana Keplera w Linzu, dr Friedricha Schneidera badania wskazują, że od 2003 roku udział szarej strefy zmniejszył się o ponad 3%. Wcześniej sięgał 22,3%, dziś zaś wynosi już tylko 19,3%.

Głównym sprawcą rozwoju szarej strefy jest koniunktura na rynku gospodarczym. Ponadto szara strefa jest charakterystyczna dla czasów biedy i kryzysu gospodarczego. Najczęściej dotyczy firm, które w czasach recesji próbują ominąć płacenie wysokich podatków.

Szara strefa w 2012 roku w Polsce sięgała 24,4% procent wartości PKB. Jest to spadek w porównaniu do roku 2003, kiedy to jej udział był na poziomie 27,7%. Także w Polsce szara strefa uaktywnia się najbardziej w czasach kryzysu gospodarczego.

Podobna sytuacja występuje w innych krajach należących do Unii Europejskiej. 2008 rok, który datuje się jako początek kryzysu, pokazuje wzrost udziału szarej strefy. W kolejnych latach zaś notowano niewielkie, lecz regularne, spadki tego udziału.

Jak pokazały badania, jeden z najniższych poziomów szarej strefy w Europie osiągnęła Wielka Brytania. Raport Institute of Economic Affairs wycenił wartość towarów i usług wyprodukowanych w 2012 roku, pochodzących z szarej strefy na około 10% PKB Wielkiej Brytanii. Dla fiskusa są to straty rzędu 150 miliardów funtów rocznie.