Euroobligacje ucieczką od podatków

Brytyjski rząd traci miliony funtów, które zamiast trafiać do budżetu zostają w rękach największych sieci sklepów i restauracji. Wszystko przez lukę w prawie podatkowym, dzięki której komercyjni giganci unikają płacenia podatków.

Wielkie korporacje z łatwością unikają płacenia zbyt wysokich zobowiązań. Fot. Cutting Your Bills by Images_of_Money (CC BY 2.0)

Żywieniowe giganty jak Nando’s, Pizza Express, Café Rouge, Strada i Pret A Manger wykorzystują system euroobligacji, aby obniżyć swoje dochody podlegające opodatkowaniu. Podobnie czynią sprzedawcy detaliczni, np. BHS, sieć sklepów elektronicznych Maplin, obuwniczych - Office czy zoologicznych - Pets At Home. Odkrycia tych - zgodnych z prawem - praktyk, dokonano w trakcie trzeciej fazy dochodzenia przeprowadzanego przez organizację Corporate Watch, która wraz z dziennikiem The Independent przyglądała się, jak brytyjskie przedsiębiorstwa wykorzystują euroobligacje jako sposób na ulgę podatkową. Rząd jest świadomy jej istnienia, jednak politycy do tej pory nie zrobili zbyt wiele, by ją zlikwidować.

Pożyczki od właścicieli

Firmy zaś oszczędzają miliony funtów zaciągając od swoich właścicieli - głównie prywatnych funduszy akcyjnych - pożyczki, poprzez Giełdę Papierów Wartościowych Wysp Normandzkich (Channel Islands Stock Exchange), i odliczając oprocentowanie od podatku. Każdego roku oprocentowanie owo znacząco zmniejsza ich roczny dochód podlegający opodatkowaniu. Nadto pożyczki są notowane na Giełdzie Wysp Normandzkich co oznacza, iż z ich oprocentowania pożyczkodawcy nie muszą się rozliczać. Gdyby nie ta luka prawna HMRC potrąciłby 20 procent tzw. podatku u źródła - z płatności zagranicznych, zatem oszczędności podatkowe brytyjskich gigantów byłyby znacznie niższe.

Murray Worthy, działacz podatkowy z organizacji War on Want wyjaśnia: - To nie jest tylko niszowa ulga wykorzystywana przez garstkę przedsiębiorstw. Społeczeństwo z coraz większą złością reaguje na to z jaką łatwością korporacje unikają płacenia należnych zobowiązań, a jedyną przyczyną takiego stanu rzeczy jest wpływ, jaki duże przedsiębiorstwa wywierają na ustawodawstwo podatkowe.

Wielkie firmy zaś oszczędzają miliony funtów. Fot. English Money by Images_of_Money (CC BY 2.0)

Firmy te muszą zatem mieć wiele do powiedzenia, gdyż przykładowo, Gondola Group - posiadająca sieci restauracji Pizza Express, Zizzi i Ask - uniknęła 77 mln funtów podatku od osób prawnych, od kiedy została wykupiona przez prywatny fundusz akcyjny Cinven w 2006 r. Cinven pożyczył Gondola ponad 300 mln funtów na 12,5 procent, jednocześnie inwestując jedynie 8 mln funtów w akcje. Zamiast pobierać oprocentowanie każdego roku Cinven czekało aż narośnie ono, zwiększając tym samym kwotę odliczaną corocznie z zysków Grupy Gondola. Cinven już planuje sprzedaż restauracji, a kiedy to nastąpi, fundusz otrzyma, bagatela, 276,8 mln funtów w ramach spłaty długu i - najprawdopodobniej - nie zapłaci od tego ani pensa podatku.

W ubiegłym roku, z konta bankowego Gondola UK do fiskusa trafiło zaledwie 200 tys. funtów podatku od osób prawnych, przy zyskach na poziomie 39 mln funtów, zaś w 2011 r. ulga podatkowa Grupy wynosiła 5,8 mln funtów.

Oszczędzają nie tylko na podatkach

Jak dwa tygodnie temu ujawnił dziennik The Independent, fundusz Cinven stosuje te same praktyki w stosunku do innych posiadanych spółek, tym razem w branży medycznej, a mianowicie Spire Hospitals oraz Partnerships in Care. Z kolei sieci restauracji Pizza Express i Zizzi oszczędzają nie tylko na podatkach, ale również na płacach swoich pracowników, co jest jeszcze smutniejsze gdyż zatrudniają one dość sporo Polaków. Pizza Express zwolniła kelnera, który ujawnił publicznie, że firma odliczała 8 procent z jego napiwków w ramach “opłaty administracyjnej”, zaś pracownicy Zizzi w 2009 r. zarabiali jedynie 4,25 funtów na godzinę. Gondola nie podała aktualnych informacji dotyczących wynagrodzeń pracowniczych.

Wysoka pożyczka na wysoki procent

Euroobligacje są też skutecznie wykorzystywane przez Grupę Tragus posiadającą restauracje Bella Italia, Café Rouge i Strada. Uniknęła ona 13 mln funtów podatku, dzięki pożyczce w euroobligacjach o oprocentowaniu 17 proc., której udzielił jej prywatny fundusz akcyjny Blackstone. Podobnie sieć sklepów elektronicznych Maplin w 2012 r. odliczyła od zysków 68,9 mln funtów odsetek od pożyczki udzielonej przez jej właściciela - prywatny fundusz Montagu. Rzecznik prasowy Maplina zaprzecza tym informacjom, twierdząc, że większość odsetek nie może zostać odliczona od podatku - co wynikło z negocjacji z HMRC. W ciągu ostatnich pięciu lat do istniejącego długu w kwocie 137,5 mln funtów doszły odsetki w wysokości 361 mln. Wszystkich pożyczek udzielił fundusz Montagu na oprocentowanie 16,5 proc. Nie wiadomo dokładnie ile podatku uniknięto, ponieważ Maplin nie ujawnił żadnych liczb. Szacuje się jednak, iż sieć zaoszczędziła na tym dziesiątki milionów.

Inni komercyjni giganci, którzy uciekają w euroobligacje, aby uniknąć płacenia podatków to BHS i Top Shop - wszystkie posiadane przez grupę Arcadia. W 2012 roku Arcadia odliczyła 13,5 mln funtów z podlegających opodatkowaniu zysków, oszczędzając tym samym 3 mln funtów.

Brytyjski rząd traci mnóstwo pieniędzy. Fot. Fifty Pounds by Images_of_Money (CC BY 2.0)

“Nie łamiemy prawa”

Sektor detaliczny najdotkliwiej odczuł skutki kryzysu. Na szczęście widoczne są oznaki prawdziwego uzdrowienia gospodarki, w głównej mierze za przyczyną obrotu inwestycjami, jak również tworzenia wartości - mówi Tim Hames, dyrektor generalny stowarzyszenia British Private Equity and Venture Capital Association.

Rzecznik BHS i grupy Arcadia powiedział, że ujawnione liczby są prawdziwe, ale nie udzielił dalszych komentarzy. Tragus and Silverfleet Capital - właściciele sieci sklepów obuwniczych Office stwierdzili, że w pełni przestrzegają wszystkich dotyczących ich przepisów. W ten sam sposób komentuje swoje praktyki Pets at Home, dodając, że są w trakcie rozszerzania działalności.

Nando’s przyznało, że pożyczki stanowiły najskuteczniejszą metodę szybkiego wzrostu na brytyjskim rynku. Rzecznik prasowy Nando’s Group Holdings Ltd ujawnił, że firma zapłaciła 10,4 mln funtów podatku od osób prawnych, przy zyskach wynoszących 41,9 mln funtów w roku obrachunkowym kończącym się pod koniec lutego 2012 r. Gondola Group zapewniła, że “ściśle współpracuje z HMRC, aby mieć pewność, że płaci odpowiednią kwotę podatków.” Tłumaczy także, że “znacząco przyczynia się do wzrostu gospodarki brytyjskiej poprzez płacenie podatków (200 mln funtów w ciągu ostatnich trzech lat), stworzenie 3200 miejsc pracy, a także poprzez zainwestowanie 300 mln funtów w ciągu ostatnich sześciu lat.”

A co na ten temat skarbówka? Według rzecznika prasowego HMRC urząd nie posiada informacji, jakoby 500 mln funtów miało zaginąć w postaci nieopodatkowanego oprocentowania wysokich pożyczek: - Obecnie analizujemy przepisy dotyczące między granicznego podatku pobieranego u źródła w ramach prac nad regulacjami międzynarodowego opodatkowania - komentuje rzecznik.