Najstarsza moneta wybita w Szkocji znaleziona w lesie pod Edynburgiem

Srebrna moneta z czasów króla Dawida I, znaleziona w 2023 roku w lesie nieopodal Penicuik w regionie Midlothian, została oficjalnie uznana za najstarszą znaną monetę wybitą w Szkocji. Historyczne znalezisko trafiło do zbiorów National Museums Scotland.

Moneta pochodzi z drugiej połowy lat 30. XII wieku i została wybita w imieniu króla Dawida I, który panował w latach 1124–1153. Do tej pory uważano, że wszystkie najstarsze szkockie monety z tego okresu powstawały wyłącznie w Carlisle, które znajdowało się w rękach Dawida przez część jego panowania. Znalezisko z Midlothian podważa ten pogląd.

Na jednej stronie monety widnieje portret króla, na drugiej – krzyżowy motyw i fragment inskrypcji wskazujący, że została wybita w Edynburgu (zapis „…ESBVRG”). To pierwszy dowód na istnienie mennicy w stolicy Szkocji już w XII wieku.

– To moneta o ogromnym znaczeniu. Po raz pierwszy mamy dowód na to, że najwcześniejsze szkockie monety były bite poza Carlisle, właśnie w sercu szkockiego królestwa – powiedziała Alice Blackwell, starsza kuratorka w National Museums Scotland.

Dowód na początki szkockiego mennictwa

Znalezisko zgłoszono zgodnie z prawem do systemu Treasure Trove. Moneta została przydzielona do zbiorów narodowych decyzją Scottish Archaeological Finds Allocation Panel. Jej wartość oszacowano na 15 tys. funtów – kwota ta trafiła do znalazcy jako nagroda wypłacona przez urząd King’s and Lord Treasurer’s Remembrancer.

Eksperci podkreślają, że dokumenty dotyczące produkcji monet w średniowiecznej Szkocji niemal nie istnieją. Dlatego to właśnie same monety stanowią dziś kluczowe źródło wiedzy o tym, jak rozwijało się mennictwo w kraju.

W późniejszych latach panowania Dawida I monety zaczęto wybijać również w innych miastach – m.in. w Perth, Berwick-upon-Tweed, Aberdeen, St Andrews i Roxburgh. Władca ten odpowiadał też za powstanie królewskich burghów oraz reorganizację instytucji cywilnych w państwie.

National Museums Scotland planuje wykorzystać monetę do celów badawczych. W przyszłości ma ona trafić na wystawę.