Ewolucja nie faworyzuje egoistów - dowodzą naukowcy

Egoizm nie sprzyja ewolucji - dowodzą badacze i tym samym podważają dotychczasowe teorie, które zakładały, że tak właśnie jest. Badania nad strategicznym studium podejmowania decyzji opracowano na podstawie “dylematu więźnia” - scenariusza zaczerpniętego z teorii gier.

Darwin sam był zaskoczony przykładami współpracy zaobserwowanymi w naturze, zwłaszcza w przypadku owadów. Fot. Bees! by theseanster93 (CC BY-SA 2.0)

Opublikowane w magazynie Nature Communications badania wykazały jasno, że jedynie egoistyczne cechy doprowadziłyby ludzkość do wymarcia, podała BBC.

Teoria gier pozwoliła naukowcom opracować gry symulujące sytuację konfliktu i współpracy, co z kolei umożliwiło im rozwikłanie skomplikowanych strategii podejmowania decyzji, a także ustalanie dlaczego wśród ludzi dominują pewne rodzaje zachowań.

We wspomnianym tradycyjnym modelu dwóm uczestnikom zaoferowano swoistego rodzaju “transakcję”: wolność, jeśli doniosą na współuczestnika gry. Tamten zostanie zamknięty wówczas na 6 miesięcy, jednak pod warunkiem, że sam nie zdecyduje się donieść na współgracza. Jeżeli obydwoje graczy zdecyduje się donieść na siebie, wówczas obydwaj spędzą w więzieniu po 3 miesiące, jeśli obydwaj odmówią współpracy, czas ten skróci się do 1 miesiąca.

Według wybitnego matematyka Johna Nasha, optymalną strategią jest zadenuncjowanie współuczestnika.

“Od wielu lat, ludzie zastanawiają się dlaczego, jeśli Nash miał rację, w naturze widzimy tyle przykładów współpracy; od zwierząt, przez świat mikrobów, skończywszy na ludziach” - zauważa autor obecnych badań Christoph Adami z Uniwersytetu Stanowego w Michigan.

Odpowiedź okazała się nad wyraz prosta. W doświadczeniu “więziennym” uczestnicy nie mieli możliwości komunikacji między sobą. Gdyby mieli możliwość zawarcia porozumienia, obydwaj byliby wolni po upływie miesiąca. Brak komunikacji wyzwalał pokusę “ogrania” współuczestnika gry.

Jak podkreślają autorzy artykułu, również zeszłoroczne badania, które również wykazały wyższość “bycia egoistą” nad gotowością do współpracy, wykreowały świat pełen jednostek zapatrzonych w siebie.

Jednak przyjęcie takiej strategii przynosi efekty jedynie w krótkim czasie - w dłuższym prowadzi do klęski. Znając poprzednie wybory przeciwnika, można dostosować “egoistyczną strategię” tak, by przynosiła efekty. Jednak ta sytuacja nie odnosi się do ewolucji i zmian rozłożonych w dłuższym czasie, gdyż - jak przekonuje dr Adami - strategia przeciwnika ulega zmianom, dostosowując się do naszej strategii.

Rewelacje badaczy potwierdza inny naukowiec, prof. Andrew Coleman z Uniwersytetu w Leicester. “[Badania te] zahamowały nadinterpretację poprzednio panującej strategii, zakładającej, że manipulacyjne i egoistyczne zachowania będą ewaluować. Darwin sam był zaskoczony przykładami współpracy zaobserwowanymi w naturze, zwłaszcza w przypadku owadów”.

“Można by pomyśleć, że dobór naturalny powinien sprzyjać jednostkom, które opierają się na wyzysku i są egoistyczne, ale wiedza, którą dały nam lata badań pokazuje, że jest to zbyt uproszczone spojrzenie, zwłaszcza jeśli połączymy to z egoistyczną funkcją wielu genów”

“To nie jednostki mają przetrwać, ale ich geny i to właśnie geny korzystają z jednostek - ludzi i zwierząt - traktując je jako środek do rozprzestrzeniania się”

“Egoistyczne geny czerpią korzyści ze współpracujących organizmów” - podsumowuje prof. Coleman.

Źródło: GazetaE za Melissa Hogenboom, Selfish traits not favoured by evolution, study shows , bbc.co.uk