Aleksander Wolszczan nie doczekał się Nobla z fizyki. Nagrodę przyznano parze naukowców, z których jeden to akademik z Edynburga

Komitet ds. nagrody Nobla wyjątkowo długo zwlekał dziś z ogłoszeniem, komu została ona przyznana, podawały polskie media. Podobno zdarza się tak, że jego członkowie do samego końca nie są zdecydowani co do osoby laureata. W tym roku mógł nim zostać m.in. znany na całym świecie polski astronom, Aleksander Wolszczan.

Istnienie “boskiej cząstki” udowodniono w zeszłym roku w Wielkim Zderzaczu Hadronów, należącym do CERN. Fot. CERN by cometstarmoon (CC BY 2.0)

Nagrodę ostatecznie przyznano jednak nie Polakowi, lecz parze fizyków, z których jeden jest Belgiem, a drugi Brytyjczykiem. Belgijski uczony Francois Englert przewidział istnienie “tzw. boskiej cząstki”, zaś jego kolega po fachu, Peter Higgs z Wielkiej Brytanii, w ‘64 roku ogłosił pracę, w którym opisał teoretyczne funkcjonowanie cząstki.

Pół wieku czekali fizycy na potwierdzenie jej istnienia, co udało się wreszcie rok temu dzięki badaniom prowadzonym przy wykorzystaniu Wielkiego Zderzacza Hadronów.

Teoretyczna konstrukcja, a następnie potwierdzenie istnienia tzw. cząstki Higgsa, określanej poetycko “boską”, posłużyło wyjaśnieniu jak to się dzieje, że cząstki elementarne, czyli elementy mikrobudowy Wszechświata, nabierają masy.

Obaj laureaci nagrody są, obecnie już emerytowanymi, profesorami fizyki. Peter Higgs pracował na Uniwersytecie Edynburskim. Jak podaje BBC, dowiedziawszy się o zostaniu laureatem nagrody Nobla prof. Higgs wyznał, że to “aż zbyt wiele”. Mówił także, że nie byłoby badań, gdyby nie wsparcie ze strony dziesiątek współpracowników i badaczy oraz rodzin i przyjaciół naukowców.

Dyrektor instytutu CERN, w którym znajduje się Wielki Zderzacz Hadronów i w którym prowadzi się najbardziej zaawansowane badania nad fizyką cząstek elementarnych, Rolf Heuer, komentował, iż niezmiernie cieszy go nagroda Nobla przyznana za badania w tej właśnie dziedzinie fizyki, zaś potwierdzenie w zeszłym roku, że “boska cząstka” naprawdę istnieje potwierdza wielkość i wartość badań prowadzonych latami przez uczonych na całym świecie.

Źródło: Nobel z fizyki dla Francoisa Englerta i Petera Higgsa, wiadomosci.onet.pl; James Morgan, Higgs boson scientists win Nobel prize in physics, bbc.co.uk