Program OMSE: pomoc przy zakupie mieszkania w Szkocji

W Szkocji ponownie ruszył program Open Market Shared Equity. Osoby, których nie stać na samodzielny zakup mieszkania mogą sfinansować zwykle od 60 do 90 proc. jego ceny, a pozostałą część pokrywa szkocki rząd, zachowując udział w wartości nieruchomości.

Open Market Shared Equity Scheme, w skrócie OMSE, jest dostępny w całej Szkocji. Od 13 sierpnia 2026 roku program ponownie przyjmuje wnioski. Mogą z niego skorzystać osoby kupujące swoje pierwsze mieszkanie, a także niektóre grupy mające pierwszeństwo. Należą do nich między innymi:

• osoby w wieku 60 lat i starsze,
• osoby wynajmujące mieszkanie od councilu lub housing association,
• osoby z niepełnosprawnościami,
• członkowie sił zbrojnych,
• weterani, którzy zakończyli służbę w ciągu ostatnich dwóch lat,
• partnerzy żołnierzy, którzy zginęli podczas służby – przez okres do dwóch lat od ich śmierci.

Program jest przeznaczony dla osób, które mogą spłacać mortgage, ale bez pomocy nie są w stanie kupić mieszkania odpowiadającego ich potrzebom.

Jak działa OMSE?

Kupujący finansuje zwykle od 60 do 90 proc. ceny nieruchomości. Pozostałą część pokrywa szkocki rząd, który zachowuje odpowiedni udział w jej wartości. Przykładowo, jeśli kupujący finansuje 75 proc. ceny, udział rządu wynosi 25 proc.

Nieruchomość jest zapisana na kupującego, ale przy późniejszej sprzedaży szkocki rząd otrzyma część pieniędzy odpowiadającą jego udziałowi. Właściciel sam opłaca mortgage, council tax, ubezpieczenie, naprawy i inne koszty utrzymania domu.

Obowiązują limity cen

Nie można kupić dowolnej nieruchomości. Maksymalna cena zależy od miejsca oraz liczby pomieszczeń mieszkalnych.

Od 11 sierpnia 2026 roku obowiązują nowe limity. Przykładowo dla nieruchomości określanej jako 3-apartment maksymalna cena wynosi:

• £170 tys. w Glasgow,
• £235 tys. w Edynburgu,
• £120 tys. w Dundee,
• £140 tys. w Aberdeen.

W szkockim systemie określenie „apartment” oznacza pomieszczenie mieszkalne. Nie wlicza się do tego między innymi kuchni, łazienki, przedpokoju czy pomieszczenia gospodarczego.

Jak złożyć wniosek?

Program w całej Szkocji obsługuje Link Homes. Osoba, której wniosek zostanie zaakceptowany, otrzyma tzw. passport letter. Dokument określa między innymi maksymalną cenę nieruchomości, której można szukać w ramach programu. Dopiero po otrzymaniu takiego potwierdzenia można rozpocząć poszukiwanie odpowiedniego domu lub mieszkania.

Informacje o programie i zasadach składania wniosków są dostępne na stronie mygov.scot oraz w Link Homes.