Moda na homeschooling

Elijah Wood, Julian Assange, Thomas Edison, Albert Einstein - co łączy te osoby oprócz talentu? Każda z nich uczyła się w domu.

W Czechach i w Polsce homeschooling jest mało popularną formą nauczania.

Zapewne większość rodziców, wysyłając swoje dziecko do szkoły ma obawy. Czy maluch sobie poradzi? Czy odnajdzie się wśród rówieśników? Czy będzie mógł rozwijać swoje pasje i zainteresowania? Nauka w domu jest opcją, która jest coraz częściej wybierana przez rodziców na całym świecie. Zespół Zadane.pl i Brainly.com, postanowił przyjrzeć się temu, jak w praktyce wygląda sytuacja homeschoolingu w różnych krajach.

Jako lidera w tej dziedzinie można wskazać USA, gdzie nauczanie w domu jest legalne we wszystkich 50 stanach. Naukę w domu pobiera około 3% wszystkich uczniów, czyli ponad 1,5 miliona dzieci. Rodzice decydują się na nauczanie w domu głównie po to, by zapewnić swoim dzieciom odpowiednie wychowanie moralne i religijne, bezpieczne środowisko nauki lub dlatego, że nie są zadowoleni z poziomu nauczania w szkołach.

Znaczny wzrost zainteresowania tzw. nauczaniem w rodzinie przejawił się w ostatnich latach w Rosji, gdzie ilość uczniów uczących się w domu nagle wzrosła z 10 do ponad 100 tysięcy. Rodzice mają do wyboru nauczanie w rodzinie, indywidualne nauczanie lub nauczanie eksternistyczne, a jednym z najczęściej wymienianych powodów rezygnacji z uczęszczania do szkoły jest niezadowolenie z poziomu nauczania. Nauczanie eksternistyczne dotyczy w szczególności uczniów starszych klas (liceum), którzy wolą przygotowywać się do matury w domu.

W innych krajach warunki do uczenia się w domu są bardziej ograniczone. W Ukrainie nauczanie w domu i nauczanie eksternistyczne również funkcjonują, jednak wymogi, które musi spełniać uczeń są znacznie wyższe. Poza szkołą mogą się uczyć dzieci z problemami zdrowotnymi, dzieci szczególnie uzdolnione, posiadające wybitne osiągnięcia sportowe lub te, rodzice których często wyjeżdżają w celach służbowych lub przebywają za granicą.

W Turcji homeschooling jest prawnie zakazany. W Hiszpanii nauczanie w domu nie jest oficjalnie uznawaną formą szkolnictwa (za wyjątkiem osób z poważnymi problemami zdrowotnymi). W tym kraju homeschooling nie jest prawnie rozpoznawany, oficjalnie nie jest uznawany za formę nauczania.

Zgodnie z Orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego rodzicom nie przyznaje się prawa wyboru typu nauczania, który byłby inny niż uczęszczanie do szkoły. Mogą oni jedynie wybierać między publicznymi a prywatnymi ośrodkami nauczania, a także tworzyć ośrodki nauczania wg. art. 27.6 Konstytucji hiszpańskiej. Aby ominąć postanowienia prawne część rodziców w Hiszpanii zapisuje swoje dzieci do szkół w innym kraju, gdzie homeschooling jest legalny. Gwarancja i rodzaj edukacji należy do władz publicznych.

W Niemczech prawo nie narzuca obowiązku edukacji, jak w niektórych krajach, ale obowiązek szkolny, który polega na zdobywaniu wykształcenia tylko i wyłącznie w szkole. Zdarzały się sytuacje, w których aresztowano rodziców za niewywiązywanie się z obowiązku szkolnego, tak więc nauczanie dzieci w domu jest czynem karalnym.

Niektórzy rodzice próbują nagiąć prawo i uczą swoje potomstwo w domu w tajemnicy. Badaniem tego zjawiska zajmuje się Thomas Spiegler, który w publikacji z 2003 roku szacował, że w Niemczech w domu uczyło się około 500 dzieci. Obecne szacunki tego autora to 600-1000 uczniów. Amerykańskie źródła podają, że w Niemczech jest ok. 400 rodzin, które uczą swoje dzieci w domu i wszystkie działają w “podziemiu”.

Zwolennicy homeschoolingu twierdzą, że w szkole dziecko przebywa w środowisku, które zostało mu narzucone, wśród ludzi, z którymi, oprócz wieku, tak naprawdę niewiele go łączy.

W Czechach i w Polsce homeschooling jest mało popularną formą nauczania. Dokładne statystyki właściwie nie istnieją. Mimo, że pojawia się sporo głosów dotyczących niedoskonałości systemu edukacji, naukę w domu pobiera zaledwie kilkaset osób. Powodów istnienia takiej sytuacji jest sporo. Na pierwszym miejscu należy umieścić słabą świadomość społeczeństwa, z czym tak naprawdę wiąże się homeschooling.

Do jednego z najczęściej wymienianych zarzutów należy obawa przed słabą socjalizacją dzieci, które uczą się poza murami szkoły. Zwolennicy homeschoolingu w różnych krajach twierdzą, że szkoła nie ma za dużo wspólnego z socjalizacją. W szkole dziecko przebywa w środowisku, które zostało mu narzucone, wśród ludzi, z którymi, oprócz wieku, tak naprawdę niewiele go łączy.

Ucząc się w domu uczeń jest w stanie opanować materiał w znacznie krótszym czasie, natomiast czas wolny poświęcić na zajęcia dodatkowe, zgodne ze swoimi zainteresowaniami. Zajęcia plastyczne, muzyka, taniec, basen - tu można znaleźć znajomych, z którymi połączy wspólna pasja, a nie tylko mury szkoły. Zdaniem specjalistów z krajów, gdzie homeschooling jest dobrze rozwinięty, dzieci edukowane w ten sposób są bardziej pewne siebie, niezależne a jednocześnie otwarte na innych ludzi.

Kolejny zarzut to jakość nauczania. Przeciwnicy nauczania w domu twierdzą, że rodzic nie jest w stanie uczyć dziecka samodzielnie ponieważ nie posiada wystarczającej wiedzy. W różnych krajach odpowiedź rodziców na ten zarzut jest bardzo podobna i można ją sprowadzić do jednego zdania: “Uczęszczaliśmy do tradycyjnej szkoły, opanowaliśmy szkolny program i jeśli po kilku latach po jej ukończeniu nasza wiedza uważana jest za niewystarczającą - świadczy to o niedoskonałości tradycyjnego systemu edukacji”.

Zwolennicy homeschoolingu uważają, że poza szkołą ich dziecko jest bezpieczniejsze i chronione nie tylko przed przemocą fizyczną, ale również psychiczną. Dzieci nie są poniżane, nie są zmuszane do wypowiedzi na forum jeśli nie mają na to ochoty i dzięki temu później, w dorosłym życiu nie mają oporów przed wypowiedziami publicznymi. Dzięki nauczaniu w domu rodzice zapewniają swoich pociechom poczucie bezpieczeństwa i kształtują w nim poczucie własnej godności.

Kiedy warto zdecydować się na naukę w domu? Zanim rodzic podejmie decyzję o uczeniu swojego dziecka poza szkołą, powinien zdać sobie sprawę ze wszystkich plusów i minusów oraz wyzwań, którym będzie musiał sprostać:

• Aby uniknąć wspomnianej już słabej socjalizacji dziecka, które przebywa poza środowiskiem szkoły rodzice muszą w odpowiedni sposób zorganizować czas wolny swoich pociech, zapewniając im kontakt z dziećmi w podobnym wieku.
• Aby uczyć skutecznie rodzic musi poświęcić sporo czasu. Często jedno z rodziców rezygnuje z pracy, by poświęcić się edukacji dzieci. Taki układ jest szczególnie korzystny jeśli w domu uczy się kilkoro dzieci.
• Rodzice, którzy nie mogą samodzielnie wytłumaczyć dziecku zagadnienia z niektórych przedmiotów są zmuszeni do zatrudnienia korepetytora lub zorganizować się i uczyć dzieci w grupach, korzystając z pomocy innych rodziców.

Rozważając plusy i minusy homeschoolingu przede wszystkim należy brać pod uwagę zdolności, umiejętności i potrzeby dziecka. Pamiętajmy, homeschooling nie odrzuca szkoły. Chodzi o możliwość wyboru i stworzenie jak najbardziej sprzyjających warunków dla rozwoju dziecka.