Polskie akcenty na Edinburgh Festivals

W zeszłym roku w programie edynburskich festiwali znalazło się ponad 180 polskich koncertów, spektakli i innych wydarzeń kulturalnych. W tym roku jest ich niestety znacznie mniej. Patrząc jednak na pozytywną stronę, właśnie ze względu na niewielką ilość występów można zdążyć wziąć udział w każdym z nich. Przed nami spektakle, pokazy filmowe, instalacja, spotkania z autorami książek oraz… Zresztą zobaczcie sami!

Fringe, fot. www.gostepska.com

Fringe

W tegorocznej edycji Edinburgh Festival Fringe będzie można zobaczyć trzy całkiem różne polskie przedstawienia: sztukę taneczną eksplorującą reakcje ciała na pulsujące rytmy rock and rolla, teatr kukiełkowy dla dorosłych opowiadający tragiczną historię dziecka po stracie ojca oraz bezkompromisowy spektakl opisujący sytuację ludzi umysłowo upośledzonych we współczesnym społeczeństwie.

New (Dis)Order, 2-17.08

Polsko-kanadyjska choreografka i reżyserka Ramona Nagabczyńska wraz z Magdaleną Jędrą, Konradem Szymańskim i Izabelą Chlewińską pokażą sztukę taneczną “New (Dis)Order”. Spektakl jest próbą inscenizacji dynamicznie się zmieniających reakcji ciała na muzykę rockandrollową. Tancerze są oddziałującymi wzajemnie na siebie ciałami, ciała spontanicznie reagują na rytm i tempo utworu muzycznego, zmieniające się melodie i intensywność światła.

W grę wchodzą także ograniczenia własnego organizmu: oddychanie, pocenie się, oddawanie ciepła. Taniec, muzyka i światło trwają bez przerwy, podczas gdy rytm narasta i zanika… Tancerze znajdują swój rytm, rytm odnajduje ich. W muzyce szukają siebie nawzajem, a gdy nastaje cisza – porzucają się.

Taniec rockowy jest z założenia pełen energii i anarchistycznie złożony, podczas gdy taniec teatralny ma zazwyczaj charakter prozaiczny i minimalistyczny. Różnicę tę obrazuje znany dowcip: we wczesnych latach 60. ludzie na koncertach stali i gapili się, a po koncercie szli na imprezę, żeby potańczyć – pisze w programie festiwalu Cynthia M. Novak (Movement as Culture).

- Ten spektakl jest o tańcu. Ten spektakl jest o kulturze alternatywnej. Ten spektakl jest o modzie. Ten spektakl jest o indywidualizmie. Ten spektakl jest o zbiorowości. Ten spektakl jest o polityce ciała. Ten spektakl jest o estetyce. Ten spektakl jest o oporze. Ten spektakl jest o konformizmie. Ten spektakl jest o ekstazie. Ten spektakl jest o erotyce. Ten spektakl jest o historii. Ten spektakl jest o rytmie. Ten spektakl jest o wzorcach. Ten spektakl jest o rytuale. Ten spektakl jest o nowym porządku. Ten spektakl jest o nowym chaosie. Ten spektakl jest o tańcu – podkreśla Nabaczyńska.

Muzykę do “New (Dis)Order” zaczerpnięto z twórczości NEU!, Nisennenmondai, Chinawoman, Ścianki i Davida Bowiego. Spektakl będzie można obejrzeć codziennie od 2 do 17 sierpnia w Dance Base w Edynburgu.

Ramona Nagabczyńska - Polsko-kanadyjska tancerka i choreografka. Ukończyła Ogólnokształcącą Szkołę Baletową w Warszawie, a następnie studiowała taniec współczesny w Hochschule fur Musik und Darstellende Kunst we Frankfurcie nad Menem oraz w The Place w Londynie. Pracowała jako tancerka m. in. dla Polskiego Teatru Tańca, Teatru Tańca Zawirowania, Marysi Stokłosy, Good Girl Killer, Darkin Ensemble, Tom Dale Company, Lucy Guerin i Carrie Cracknell. Obecnie współpracuje z Clod Ensemble (Wielka Brytania), choreografem Davidem Wampachem (Francja) oraz z Kayą Kołodziejczyk. Jest członkiem kolektywu U/LOI, zrzeszającego polskich choreografów i tancerzy głównie pracujących zagranicą. W 2009 r. stworzyła spektakl “Man’s Best Friend” w ramach programu SOLO PROJEKT Starego Browaru, a w 2010 interdyscyplinarny projekt “Turao/Dziw” współprodukowany przez Ciało/Umysł.

Lauder!, 2-17.08

“Lauder!” to najnowsza koprodukcja Teatru Malabar Hotel i Figurentheater Wilde&Vogel. Sztuka oparta na motywach z twórczości Jonathana Safran Foera i Williama Szekspira opowiada historię chłopca, który stracił ojca w ataku na World Trade Center. Szukając po nim śladów, syn natrafia jednak na mroczną rodzinną tajemnicę.

- Jeśli wszyscy chcieliby zagrać Hamleta jednocześnie, to zabrakłoby czaszek, bo żyjących jest obecnie więcej, niż tych, którzy do tej pory umarli – twierdzi Oskar, dziewięcioletni bohater sztuki.

Ideą spektaklu jest podkreślenie roli “innego” i “niedojrzałego” we współczesnym świecie. Łącząc teatrzyk kukiełkowy z grą żywych aktorów, projekcjami wideo i melancholijną muzyką Charlotte Wilde, “Louder!” zmaga się z uniwersalnymi tematami śmierci, miłości, dorastania i alienacji. To także próba ukazania świata z perspektywy, która została przez nas utracona, pozostawiając po sobie jedynie bolesne wspomnienia.

- Marcin Bikowski i Marcin Bartnikowski niczym dwaj dyrygenci w oldskulowych fioletowych marynarkach – jeden animuje lalki, drugi zasiada przed laptopem i za pomocą rzutnika w czasie rzeczywistym wciąga widownię do przestrzeni multimedialnej. Na przemian jeden przepoczwarza się w Oskara, drugi w babcię, albo innego członka rodziny chłopca. Jak w kalejdoskopie kreślą przed oczami widza rozmaite obrazy, spinają na pozór nie przystające do siebie różne historie – pisze w recenzji Monika Żmijewska (“Gazeta Wyborcza Białystok”).

Sztukę w wykonaniu Marcina Bartnikowskiego i Marcina Bikowskiego oraz w reżyserii Michale Vogela będzie można oglądać od 2 do 17 sierpnia w Summerhall w Edynburgu.

Bal u Hawkinga 2-12.08

Trzeci polski spektakl w Edynburgu to “Bal u Hawkinga” Teatru Arka z Wrocławia. Postać słynnego fizyka Stephena Hawkinga potraktowana tu została jako pretekst do poszerzenie dyskusji na temat kulturowego i społecznego statusu ludzi niepełnosprawnych.

A jest to bal bardzo nietypowy. Nie ma na nim tańczących ciał, dekoracji ani muzyki. Mimo to, seksualność osób z zaburzeniami jest tu widoczna, choć wciąż stanowi temat tabu. Spektakl skłania do podjęcia próby poradzenia sobie z dylematami osób niepełnosprawnych, mierząc jednocześnie w konformizm i hipokryzję “normalnej” części społeczeństwa. Czy ciało, które w całości jest funkcjonalne należy nazywać pełnosprawnym, a ciało z defektami niepełnosprawnym? Co decyduje o tej kategoryzacji? Stygmatyzm społeczny czy diagnoza medyczna? Czy niepełnosprawni mają prawo do swojej cielesności, miłości, spełnienia w relacjach damsko-męskich?

Bal u Hawkinga” to jeden z najlepszych spektakli Arki. Precyzyjnie dopracowany, z oszczędną, przemyślaną scenografią, świetnym kostiumem i luźną, swobodną konstrukcją kolażu. A przede wszystkim mądrze, bez uproszczeń stawiający ważne, dotyczące niepełnosprawności kwestie. Jego twórcy nie próbują nam wmówić, że nie jest ona barierą - jest i to poważną. Ale nie odbiera tego, co najcenniejsze. Hawking na pewno byłby sprawniejszym kochankiem, gdyby nie choroba. Ale czy kochałby mocniej? Czy byłby lepszym naukowcem? Ciało, które stawiło mu opór, nie spowolniło sprawności umysłu nietkniętego przez chorobę – pisze w recenzji Magda Piekarska (“Gazeta Wyborcza”).

Przedstawienie Teatru Arka w reżyserii Renaty Jasińskiej odbywać się będzie od 2 do 12 sierpnia w New Town Theater w Edynburgu.

(Paulina Schlosser, tłum.: Jakub Nikodem)

International Edinburgh Book Festival

A Polish/Scottish Odyssey, 16-17.08

Pośród wydarzeń festiwalu znajdzie się kilka polskich akcentów. 16 sierpnia prezentacja książki Halik Kochański, autorki “The Polish People and the Second World War”, w której ocaliła ona od zapomnienia historie Polaków, którzy doświadczyli drugiej wojny światowej: niemieckiej i radzieckiej inwazji, strachu, walki i zwycięstwa.

Spotkanie odbywa się w ScottishPower Studio Theatr, w godz, 15:30 - 16:30, bilet kosztuje 10 funtów.

Więcej szczegółów o programie można znaleźć na stronie: International Edinburgh Book Festival

Iwona Blazwick (Blazwick to angielska forma jej pierwotnego, polskiego nazwiska Błaszczyk - przyp.red.) & Cornelia Parker, The Parley: Edinburgh Art Festival Talks, 22.08

Sztuka Cornelii Parker’s może być określona jako “brutalnie piękna”. Ona sama stała się sławna dzięki wystawie, w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku, na której głównym eksponatem była śpiącą w szklanej skrzyni aktorka Tilda Swinton. Spotkanie podczas International Book Festival będzie dotyczyło książki autorstwa Iwony Blazwick, jednej z najsłynniejszych brytyjskich kuratorek, która poświęcona jest pracy Parker.

Godzina: 20:30 Charlotte Square Gardens, Edinburgh Edinburgh, EH2 4DR

Wstęp kosztuje £10.00 (ulgowy £8.00).

Summerhall August Festival

“Firma Portretowa” (The Portrait Firm), 12-14.08

The Council of Handmade Crap zaciera granice pomiędzy gestem, głosem, tekstem i designem, żeby wprowadzić publiczność w podróż po tragicznej miłości Edgara i Elżbiety. “Firma Portretowa” pozwala widzom być świadkami szaleńst i emocji miotających polskim artystą Stanisławem Witkiewiczem.

Spektakl trwa 60 minut.

Process/Response, 24.08

Transkrypcja kompozycji Krzysztofa Pendereckiego w wykonaniu On Bast i Macieja Fortuny (trąbka). Duetowi towarzyszą wizualizacje autorstwa VJ Pillow inspirowane scenami z filmów, do których Penderecki skomponował swoją muzykę.

Adres: Summerhall Place, Edinburgh EH9 1QH Cena biletów: £7 / £8

Pain Thing, 2.08-27.09

Podczas zeszłorocznego festiwalu polski artysta Robert Kuśmirowski stworzył główną instalację w byłych stajniach Summerhallu. W tym roku będzie możliwość, żeby ponownie zobaczyć jego pracę - ponoć przeznaczoną tylko wrażliwych widzów.

Polish Short Film Showcase, 9.08

Pokaz najlepszych krótkometrażowych filmów z Instytutu Adama Mickiewicza. Podczas wieczornych pokazów zobaczymy animowany film w reżyserii Michała Sochy pt. “Laska”. Ponadto, inspirowany powieścią Stanisława Lema, “Powrót” oraz film “Maska”.

In Conversation with The Brothers Quay, 12.08

Bracia Stephen i Timothy Quay to znani twórcy filmów, dyrektorzy, animatorzy i ilustratorzy. Zrobili dziesiątki niezwykłych krótkometrażowych i kilka pełnometrażowych filmów. Ich prace określa się mianem: surrealistyczna, ezoteryczna, ciemna i mistyczna.

W tej specjalnej rozmowie bracia będą mówić o swojej filozofii i inspiracjach, zwracając uwagę na wspaniałych artystów, takich jak Walerian Borowczyk oraz o polskich twórcach animacji - Janie Lenicy i Jerzym Kuci. Omówią także współpracę z polskim kompozytorem Leszkiem Jankowskim.

Program wszystkich występów można znaleźć na stronie festiwalu